OTIMALI ŽENE, BRUTALNO UBIJALI SVEŠTENIKE: Otvaranje izložbe "Prećutani zločin: Zverstva albanskih kvislinga" sutra u Kosovskoj Mitrovici

AUTORSKA izložba dr Nenada Antonijevića, muzejskog savetnika u Muzeju žrtava genocida, pod nazivom "Prećutani zločin: Zverstva albanskih kvislinga nad Srbima i Jevrejima na Kosovu i Metohiji u Drugom svetskom ratu", biće svečano otvorena sutra, u 18 časova, u Gradskom muzeju u Kosovskoj Mitrovici.

Foto Facebook Muzej žrtava genocida

Izložba je realizovana u saradnji Muzeja žrtava genocida i Gradskog muzeja u Kosovskoj Mitrovici, a prethodno je već predstavljena u Kruševcu, Paraćinu i Trebinju.

Kako se navodi u katalogu, na udaru terora albanskih kvislinga 1941. godine prvi su se našli solunski dobrovoljci, kolonisti i naseljenici. Najdrastičniji primeri terora, ne samo albanskih formacija, već i okupatora (Nemci, Italijani i Bugari), bili su zločini počinjeni nad srpskim civilima, kao i napadi na manastire, crkve i druge verske objekte, monaštvo i sveštenstvo SPC, i Holokaust, naročito u Prištini.

Poseta Mustafe Kruje, predsednika albanske Vlade, Kosovu i Metohiji, krajem juna 1942. godine, nagovestila je potpuni egzodus preostalog srpskog civilnog stanovništva. Izdate su naredbe prefektima i potprefektima da sve Srbe starosedeoce proglase naseljenicima i da ih po tom osnovu, uz pomoć italijanskih i nemačkih službi, proteraju u centralnu Srbiju ili transportuju u koncentracione i logore za internaciju.

Foto Facebook Muzej žrtava genocida

Krajem juna 1942. godine u okolini Prištine ubijen je veliki broj Srba. Tokom druge polovine iste godine albanske kvislinške formacije pojačale su teror u gotovo svim srpskim selima i naseljima. Jedan od najmasovnijih zločina nad srpskim civilima desio se u Peći i okolini, poslednjih meseci 1943. godine, neposredno nakon kapitulacije Italije, kada je ubijeno više stotina Srba. Pokolj Srba u Uroševcu i okolini sproveden je tokom septembra 1943. godine, kada je ubijeno nekoliko desetina ljudi. Masovno ubijanje srpskog življa izvršeno je i u prvoj dekadi decembra 1943. godine u Peći i okolinim selima, a najveći broj zločina počinili su pripadnici albanske kvislinške formacije Kosovski puk.

Albanski kvislinzi nisu ubijali civile samo na KiM, već i u zapadnoj i južnoj Srbiji, na Čakoru i u Polimlju, u Rožaju i Tutinu, koji su bili deo pećke prefekture, kao i u Deževskom srezu, koji je bio deo Kosovskomitrovačkog okruga.

Veliki zločin nad civilnim srpskim stanovništvom počinjen je u selu Velika, na planini Čakor, 28. jula 1944. godine, kada su pripadnici 21. nemačke SS divizije Skenderbeg, koju su sačinjavali albanski kvislinzi sa KiM, brutalno ubili najmanje 428 meštana, pretežno decu, žene i starce. Srpsko i jevrejsko stanovništvo KiM stradalo je i u logorima i zatvorima koje su formirali italijanski, nemački i bugarski okupatori, kao i albanski kvislinzi. Najozloglašeniji zatvori bili su u Gnjilanu, Peći, Prištini, Uroševcu, Đakovici...

Italijani su od albanskog stanovništva formirali pomoćnu plaćenu policiju, poluvojničke dobrovoljačke formacije i bataljon kvislinške milicije. Najznačajnije albanske oružane formacije koje su vršile zločine bile su vulnetari - dobrovoljci, žandarmerija, milicija, Kosovski puk, bataljon Druge prizrenske lige, pripadnici 13. SS divizije Handžar i 21. SS divizije Skenderbeg, pripadnici nemačkih obaveštajnih službi, kao i balisti. Oni su odgovorni za: ubistva, pokušaje ubistava, zastrašivanje, maltretiranje, mučenje, trovanje, ranjavanje, internacije, zatvaranje, hapšenje, prebijanje, prinudni rad, ucene, otmice, silovanja, uzurpiranje poljoprivrednog zemljišta, vinograda, šuma, progon sa poseda, krađu i pljačku, oduzimanje ili uništavanje pokretne i nepokretne imovine, otimanje stoke.

Posebno teški zločini bili su otmice žena, devojaka i dece, silovanja i prisilna odvođenja devojaka iz roditeljskog doma i udaja bez uz prisilnu promenu vere, kao i traženje novčanog otkupa za otete srpske civile.

Foto Facebook Muzej žrtava genocida

Albanski kvislinzi su već 17. aprila 1941. godine u Prizrenu, kao gradski stražari, upali u zgradu Bogoslovije i uz pretnju oružjem oduzeli ključeve svih odeljenja u školi, a osoblje noću isterali. Opljačkan je magacin sa namirnicama, kao i rektorova spavaća soba i salon, a oteta je i stoka sa imanja Bogoslovije. Školsko imanje u Prizrenskom polju prisvojio je Albanac Niazija Aljušanović. U stambenim zgradama Bogoslovije bilo je smešteno nekoliko srpskih porodica koje su tu našle utočište.

Ista sudbina je pogodila i monašku školu u manastiru Visoki Dečani, mada su Nemci dozvolili evakuaciju osoblja i učenika. Odlaskom Nemaca i dolaskom Italijana, po rešenju italijanske komande u Peći, celokupna imovina lavre Visoki Dečani tretirana je kao ratni plen. Kasnije, Albanci su oduzeli manastirske zgrade koje su se nalazile izvan manastira Visoki Dečani, kao i električnu centralu, strugaru, dve vodenice, dok su manastirsku šumu posekli. Na čelu pljačkaša bio je Albanac Sali Rusta, tzv. arnautski vojvoda, iako je u tursko vreme bio "branilac" lavre Visoki Dečani.

Crkva Presvete Bogorodice u Koriši kod Prizrena potpuno je razrušena. Porušene su sve srpske pravoslavne bogomolje koje su naseljenici srpske nacionalnosti posle Balkanskih i Prvog svetskog rata podigli na prostorima od Prizrena do Đakovice. Opljačkana je i razrušena crkva u Novom Čikatovu, na pruzi Kosovo Polje-Drenica. U Pećkom, Istočkom, Đakovičkom i Dreničkom srezu, Albanci su početkom okupacije 1941. godine porušili najmanje 16 srpskih pravoslavnih bogomolja.

Na početku okupacije, na KiM je ubijeno najmanje 14 sveštenika i jedna monahinja. Prota Andrija Popović iz Istoka likvidiran je u svojoj kući, pred članovima porodice. U Istočkom srezu su, pod komandom Rama Alije, vulnetari ubili jeromonaha Nikodima (Radosavljevića), sabrata monaške obitelji manastira u Gorioču. Ubijen je i sveštenik Stale Tijanić u čiju kuću su ubacili bombu. U selu Ranilug kod Gnjilana, Albanci su ubili sveštenika Krsta Popovića, dok je jeromonah Janićije (Milović) iz sela Binač nestao. Monah iz Visokih Dečana Stefan (Živković) ubijen je u selu Zočištu kod Orahovca, a monah German je interniran u Albaniju gde su ga ubili balisti. U Podujevu, albanski kvislinzi ubili su sveštenika Aleksandra Perovića. Todor Sekulić, sveštenik iz Ljubižde kod Prizrena, podlegao je ranama zadobijenim od podmetnute bombe u manastiru Visoki Dečani. Bugari su u Kačaniku ubili i sveštenika Stajka Popovića iz Prizrena.

Realizaciju ove izložbe omogućili su Ministarstvo kulture i Fondacija Muzeja žrtava genocida, a podržali Muzej Jugoslavije, Vojni muzej, Ansambl narodnih igara i pesama AP Kosovo i Metohija ,"Venac" i Filozofski fakultet Univerziteta u Prištini sa privremenim sedištem u Kosovskoj Mitrovici.

BONUS VIDEO -  DR Novosti: Kada treba početi sa anti-age rutinom

Preporučujemo

Društvo

0 0

METEO ALARM U SRBIJI LEDENI DAN PRED NAMA: Vremenska prognoza za subotu, 10. januar

10. 01. 2026. u 00:00

Društvo

0 0

SUTRA OVO OBAVEZNO URADITE TIHO: Slavimo važan praznik, domaćice su na zadatku

09. 01. 2026. u 22:01

Društvo

9 1

DOBRE VESTI U MAJDANPEKU Oglasio se Kabinet premijera: Sada kreću sa radom bolnica, hitna pomoć i toplana

09. 01. 2026. u 21:56 >> 21:59

Društvo

0 0

OPREZ! PADA KIŠA KOJA SE LEDI PRI TLU: Upozorenje za sve vozače koji idu ka ovom delu Srbije

09. 01. 2026. u 21:58

Pratite nas i putem iOS i android aplikacije