Društvo

AMERIKA SA HRVATIMA SPREMALA "OLUJU": Dostavljali satelitske snimke visoke rezolucije

Slađana Matić

01. 09. 2025. u 07:00

SJEDINjENE Američke Države su aktivno pomagale hrvatsku vojsku u zločinačkoj operaciji "Oluja" dostavljajući im statelitske snimke visoke rezolucije. Do ovih dokaza došao je advokat Dušan Bratić, koji godinama istražuje bazu dokaza Haškog tribunala i razgovara sa svedocima tadašnjih događaja uključujući i penzionisane hrvatske oficire.

АМЕРИКА СА ХРВАТИМА СПРЕМАЛА ОЛУЈУ: Достављали сателитске снимке високе резолуције

Kako objašnjava za "Novosti", dugo godina se u javnosti spekulisalo da su SAD pored pomoći u obuci kadrova i školovanju oficira preko privatne američke vojne kompanije MPRI pružale i direktnu vojnu pomoć hrvatskoj vojsci u planiranju i izvođenju operacije "Oluja", ali su te tvrdnje ostajale u domenu nagađanja i sumnji vojnih i političkih analitičara. Kako Bratić sada ukazuje, Hrvatska vojska je bila snabdevena satelitskim snimcima visoke rezolucije, koje je u to vreme mogla da im obezbedi samo američka vojska.

- Hrvatska vojska je formirala 280. vod bespilotnih letelica sa tri izviđačka drona, čije je snimke u realnim vremenu direktno koristila Obaveštajna uprava Glavnog stožera HV. Na ostrvu Brač bila je stacionirana jedinica američke vojske za elektronsko izviđanje i protivelektronska dejstva, koja je presretala komunikacije Vojske Srpske Krajine i ometala ih na nivou četa i bataljona - objašnjava Bratić. - Ključni dokument je "Ocena izvršnih zadaća obaveštajnog osiguranja u operaciji Oluja", koji je potpisao tadašnji načelnik Obaveštajne uprava HV admiral Davor Domazet Lošo. U tom dokumentu jasno je navedeno: "Svim komandama zbornih područja na glavnim pravcima napada stavljeni su na raspolaganje satelitski snimci".

Bratić navodi da rezultati analize vojnih i političkih podataka ukazuju samo na jednu verziju - da su Sjedinjene Države pod maskom komercijalne saradnje Hrvatske i MPRI ustupale hrvatskoj vojsci satelitske snimke.

- Time su SAD faktički postale direktan učesnik sukoba, zaraćena strana. Formalno, sve je izgledalo kao "privatna saradnja" Hrvatske i američke kompanije, a u stvarnosti je reč o klasičnoj vojnoj pomoći Sjedinjenih Država uklopljenoj u širi strateški cilj na južnom krilu NATO prema Rusiji - ukazuje advokat Bratić.

On objašnjava da su Hrvatska i SAD u novembru 1994. godine sklopile vojni sporazum o saradnji. Nakon njega je Pentagon angažovao privatnu vojnu kompaniju MPRI da izvodi obrazovanje i obuku hrvatskih podoficira i oficira.

- Na Braču je stacionirana i odatle je poslove obavljala američka jedinica za elektronska dejstva. Izrael je tada imao satelit "Ofek", ali kapaciteti su bili ograničeni, a politički prioriteti drugi. Rusija je imala moćne izviđačke satelite, ali nije bila saveznik Hrvatske, već bliža drugoj strani. Francuska je imala sopstveni civilni program SPOT lansiran 1986. godine, ali snimci nisu bili visoke rezolucije i podobni u vojne svrhe. Nijedna više zemlja u tom momentu nije imala takve mogućnosti, a ne postoje ni verifikovani tragovi da su neki drugi akteri poput Francuske, NATO, Rusije, Izraela - direktno obezbeđivali takve podatke Hrvatskoj 1995. godine - navodi Bratić.

On ukazuje da ove činjenice vode samo ka jednom zaključku - satelitske snimke su obezbedile SAD.

- U dokumentu, koji je potpisao admiral Lošo navodi se da su bespilotne letelice u realnom vremenu prenosile sliku sa bojišta, koju su koristile komande četa i bataljona u napadu. To znači da je za prenos slike korišćen operativni satelit za vojne svrhe. Hrvatskoj su tada to mogle da obezbede samo SAD. Tu tezu potvrđuju i transkripti sednica Veća za odbranu i nacionalnu sigurnost, kojima je predsedavao Franjo Tuđman. Iz njih se vidi da je američka strana podržala akciju pod jednim uslovom, "da se završi brzo u roku od tri do sedam dana". I upravo tako je i bilo - kaže nam Dušan Bratić.