TRADICIJA, OBIČAJI I SNAŽNA SIMBOLIKA: Kako započeti Vaskršnje jutro da bi vas cele godine pratila sreća?

VASKRS poznat i kao hrišćanska Pasha (grč. Χριστιανικό Πάσχα), predstavlja najvažniji praznik u hrišćanskoj crkvi, dan kada se slavi Hristova pobeda nad smrću.

Foto: Unsplash/ Michal Balog

Vasrseće Isusa Hrista temelji je hrišćanske vere: „Ako Hristos nije vaskrsao, uzalud je propoved naš, uzalud je i vera naša“. Svaka vera hrišćana počiva na ovom događaju, jer vaskrsenje donosi nadu u sopstveno uskrsnuće: „Kao što svi umiru u Adamu, tako će i u Hristu svi oživeti“.

Vaskrs: Praznik života i duhovnog značenja

Vaskrs je vrhunac crkvene godine, praznik nad praznicima, kada se ispunjavaju očekivanja proroka i pravednika od Adama do Svetog Jovana Krstitelja. Naziva se i Pasha, po uzoru na starozavetni praznik koji su Jevreji slavili u proleće, sećajući se oslobođenja iz egipatskog ropstva. Vaskrs označava prelazak sa smrti u život, sa zemaljskog u večni, i stoga ima posebno duhovno značenje.

Po tradiciji, Hristovo vaskrsenje dogodilo se u nedelju, i taj dan hrišćani dočekuju sa molitvom i zahvalnošću, proslavljajući oslobođenje od greha i smrti. Crkve tog dana pevaju: „Ovo je dan koji stvori Gospod, radujmo se i veselimo se u njemu.“

Vaskrs je pokretni praznik, koji se uvek slavi nedeljom, između 22. marta i 25. aprila. Nedelja nakon Vaskrsa naziva se Svetla nedelja, tokom koje crkvene pesme odišu radošću i veseljem, pevaju se čak i u prilikama tuge, uključujući i pogrebe ako se dogode tog perioda.

FOTO TANJUG/ SAVA RADOVANOVIĆ

Određivanje datuma Vaskrsa

U prva tri veka Hrišćanstva postojale su nesuglasice oko datuma Vaskrsa. Zbog razlika između sinoptičkih jevanđelja i jevanđelja po Jovanu u vezi sa Hristovom smrću, Crkva je na Prvom vaseljenskom saboru u Nikeji (325. godine) donela jedinstvenu odluku: Vaskrs se slavi prve nedelje posle prvog punog meseca koji sledi nakon prolećne ravnodnevice, i nakon jevrejske Pashe.

Ova odluka je 526. godine dovela do usklađivanja datuma između Istočne i Zapadne crkve, čime je postignuta harmonija u slavljenju praznika širom hrišćanskog sveta.

Tradicionalni običaji i simbolika uskršnjeg jajeta

Kod hrišćana postoji običaj pripreme šarenih jaja, na kojima se crtaju hrišćanski simboli i piše pozdrav „Hristos vaskrse!“. Prema predanju, običaj potiče još iz vremena nakon Hristovog vaskrsenja. Marija Magdalena, sledbenica Isusa, po dolasku u Rim, darovala je cara Tiberija obojeno jaje uz pozdrav „Hristos vaskrse!“.

Po uzoru na njen gest, običaj farbanja jaja se zadržao u hrišćanskoj tradiciji.

Foto: Unsplash/Mila Vasileva

Vaskršnje jaje simbolizuje vaskrsenje: ono je mrtvo dok je ljuska, ali u sebi nosi život - kao što piletina izlazi iz jajeta i razbija ljusku, tako i Hristos vaskrse iz groba. Crvena boja, najčešće korišćena, simbolizuje radost i Božju ljubav, a i samu prirodu Hrista. Običaj farbanja jaja obično se praktikuje na Veliku subotu, a jaja se ponekad kuvaju u vodi u kojoj se nalazi i osvećena vodica.

Verovanja i običaji tokom Vaskrsa

U tradicionalnoj srpskoj proslavi Vaskrsa ističu se običaji koji povezuju porodicu i zajednicu. Pripreme za praznik uključuju farbanje i ukrašavanje jaja, tucanje ili kucanje jajima, kao i obaveznu jutarnju crkvenu službu. Paljenje sveće i molitva u domu simbolizuju duhovno čišćenje i prisustvo Božjeg blagoslova.

Razmena jaja među ukućanima i prijateljima naglašava važnost zajedništva i prijateljstva, dok bogata uskršnja trpeza predstavlja proslavu života i zahvalnost za Božije darove.

Postoji verovanje da radost i veselje na Vaskrs utiču na sreću i prosperitet tokom godine, te se porodice trude da praznik proslave u miru, ljubavi i veselju.

Vaskrs je, dakle, praznik sa višeslojnom simbolikom - proslavlja Hristovo vaskrsenje, spaja veru i običaje, jača porodične veze i prenosi vrednosti sa generacije na generaciju.

Farbanje jaja, molitva, crkvena služba, tucanje jajima i praznična trpeza zajedno stvaraju jedinstvenu atmosferu radosti i duhovne obnove, koja Vaskrs čini centralnim praznikom hrišćanskog kalendara.

(Kurir)

BONUS VIDEO: Bivši ministar spoljnih poslova Singapura govorio o KiM

Preporučujemo

Politika

0 34

VUČIĆ ČESTITAO VASKRS: Praznik pobede života nas inspiriše da ostanemo istrajni

10. 04. 2026. u 12:45

Politika

0 3

MINISTAR MALI PODELIO SNIMAK IZ KUHINjE: Pohvalio se kako farba vaskršnja jaja (VIDEO)

10. 04. 2026. u 12:07

Panorama

0 1

SVEŠTENIK OBJASNIO: Da li ima smisla postiti samo na Veliki petak?

10. 04. 2026. u 11:52

Panorama

0 1

NARODNI OBIČAJI O ČUVARKUĆI: Etnolog objasnio pravila kojih bi svaka kuća trebalo da se pridržava

10. 04. 2026. u 10:34

Pratite nas i putem iOS i android aplikacije