POGLED ISKOSA: Sećanje na Jupiter
U GALERIJI Kulturnog centra Paraćin produžena je na zahtev direktora izvanredna retrospektiva slika Save Manojlovića Dubrovskog (Knin, 1960). Posle više decenija provedenih u Australiji vratio se u Srbiju.
Sava Manojlović -Sjećanje na Dalmaciju - Foto Privatna zbirka
Suočeni sa bogatim, razgranatim opusom slikara Save Manojlovića uočavamo neke važne novine u novijem srpskom slikarstvu.
Živeći, školujući se u Australiji i izlažući u svetu, on je više decenija bio izvan matice, tako da se na njegovom slikarstvu uopšte ne odražavaju lokalne podele na apstrakciju i figuraciju. Lišen bilo kakvih estetskih predubeđenja, ne pripadajući nijednom klanu ili školi, slobodan onako kako to nalaže sama umetnost Manojlović je neka vrsta duhovnog ratnika, onaj koji budi iz čamotinje i ne podleže iluzijama ovog vremena.
Stilski je u svom delu izvršio sintezu, amalgamisao suprotne pojave - ekspresionizam i fantastiku, apstrakciju i figuraciju, demonsko i sakralno, nejasno i likovno definisano. Zato je sada i ovde on posve nova pojava, sveža krv u staroj i pomalo istrošenoj, zamorenoj školi srpske fantastike, jednoj od likovno najboljih u svetu. Za razliku od većine mladih slikara i crtača Manojlović ne robuje nikakvim klišeima, on ne stvara po uzoru na Medialu ili bilo koju drugu grupu ili pokret. Pomišljamo na devizu "Genije sam sebi krči put" - ako uopšte smemo da njegov opus podvedemo pod fantastiku.
Formalno gledano, njegove slike najčešće većih formata, bliske su estetici nadrealizma, te poslednje velike pojave i provale iracionalnog u umetnosti, tačnije, postnadrealizma kao nasleđa u slikarskim krugovima Beograda, Beča, Brisela i Pariza.
Savine slike su u dosluhu sa Maks Ernstovim likovnim dostojanstvom i eksperimentalnom razigranošću, i sa jednim od osnovnih stvaralačkih načela iz nadrealističkog repertoara -pareidologijom. Razvio ju je najviše Salvador Dali, do ekstrema i nazvao "paranoičko-kritički metod", mada se pojavljuje i kod Mantenje, Arčimbolda i drugih starih slikara.
Sava Manojlović je posebna vrsta psihonauta, onaj koji preleće i svojim duhovnim okom sagledava prebogate unutrašnje pejzaže, ali koji vidi i suštinu rodne Dalmacije. On ponire u pojavnost Jupitera ne kao izgleda planete ili rimskog vrhovnog božanstva, već kao povoda za šire i dublje vizije. Za njega je slikarstvo tajna, podstrek i izraz za utonuće u mističke svetove plave boje i anarhične forme. Balša Rajčević, stariji kritičar i vajar, primetio je da metafizički momenat ne mora biti vrednovan kao vrhunski, nadređen u umetnosti. Metafizika i iracionalnost su, međutim, uz kanonsko istočnopravoslavno slikarstvo jedini pravi i mogući vidovi dosezanja duhovnog u umetnosti. Stoga Sava zna kako da se seća Jupitera, simbola čovekovih žudnji i strahova, spoznaja svetog prostora, gde osim Sunca i Meseca putuju duše.
Preporučujemo
Pratite nas i putem iOS i android aplikacije
Pratite vesti prema vašim interesovanjima
Pročitajte više
IZRAEL NAPAO ŠPANIJU: "Zahvaljivao vam se Hamas, Huti, a sad i Iran! Da li to znači biti na pravoj strani istorije?"
IZRAEL je oštro reagovao na odluku španske vlade da ne dozvoli Sjedinjenim Državama da koriste zajedničke vojne baze na svojoj teritoriji za napad na Iran, optužujući španskog premijera Pedra Sančeza da stoji na pogrešnoj strani istorije, javlja Gardijan.
03. 03. 2026. u 13:53
VELIKI POVRATAK MEGAN FOKS: Najlepša žena na svetu pozirala u tangama (FOTO)
GLUMICA Megan Foks ponovo je aktivna na Instagramu i najavila povratak porukom „Živa sam“. Povratak dolazi dva meseca pre njenog 40. rođendana.
04. 03. 2026. u 11:03
SUZI I NADA U TOPLESU: Gole grudi u prvom planu - FOTKE zbog koje voditeljka nije htela da se javi pevačici?
PEVAČICA Nada Topčagić i voditeljka Suzana Mančić pojavile su se na promociji knjige Zorane Šulc, ali se nisu pozdravile.
03. 03. 2026. u 16:24
OTKRILI "BUNAR BLAGOSTANjA": 15 odsto svetske nafte - danas Bliski istok gori u plamenu rata, a na današnji dan je sve počelo pre 100 leta
SKORO 15 odsto ukupnih rezervi nafte u svetu nalazi se u Saudijskoj Arabiji.
03. 03. 2026. u 12:03 >> 12:04
Pevač "Lavine" skinuo šminku - i niko ne veruje da je to ISTA osoba (FOTO)
NjEGOV imidž mnogi su komentarisali, a bilo je i onih koji su ga, zajedno sa bendom, upoređivali sa bivšim frontmenom italijanske grupe Maneskin - Damijanom Davidom.
03. 03. 2026. u 13:08 >> 13:35
PREDAK JOJ BIO MEHMED-PAŠA SOKOLOVIĆ: Glumica volela kocku, tražila da je sahrane s kartama - pamtimo je iz "Boljeg života"
SEMKA Sokolović Bertok bila je televizijska, pozorišna i filmska glumica, a pored toga bila je i vrhunska šahistkinja, a osam puta je osvajala državno prvenstvo u Hrvatskoj.
04. 03. 2026. u 10:11
IRAN OBORIO AMERIČKI F-15?! Britanski brod pogođen u Ormuskom moreuzu; Hegset: Ovo nije viđeno od Drugog svetskog rata
NASTAVLjAJU se vazdušni udari na Bliskom istoku. SAD i Izrael nastavljaju da gađaju Iran, dok iranske snage uzvraćaju napadima na izraelske gradove i američke baze i diplomatska predstavništva u regionu.
04. 03. 2026. u 06:59 >> 15:15
"RASPOREDIO SAM VOJSKU NA 75 LOKACIJA" Orban: Ukrajina digla u vazduh "Severni tok", to se ne sme ponoviti sa "Družbom"
MAĐARSKI premijer Viktor Orban objavio je video na mreži Iks u kojem je poručio da je mađarska vojska raspoređena na desetinama lokacija kako bi zaštitila energetsku infrastrukturu zemlje. Orban navodi da postoji pretnja od mogućih ukrajinskih sabotaža zbog tenzija oko ruskih energetskih isporuka i rata na Bliskom istoku.
04. 03. 2026. u 13:43
PLANETA U STRAHU: Spisak 11 najsigurnijih zemalja u slučaju Trećeg svetskog rata
NAKON što su američko-izraelski napadi na Iran doveli do odmazde širom Bliskog istoka, rastu strahovi od eskalacije koja bi mogla da preraste u treći svetski rat. Tu su još i aktualni rat između Ukrajine i Rusije, sukobi u pojasu Gaze, kao i stalna pretnja kineske invazije na Tajvan.
03. 03. 2026. u 20:21
Najnovije iz rubrike
RUSIJA SE VRAĆA NA VENECIJANSKI BIJENALE: Posle četiri godine izostanka zbog rata u Ukrajini
POSLE četiri godine isključenja zbog rata u Ukrajini, ruski paviljon će ponovo, u maju 2026. godine, biti otvoren na Venecijanskom umetničkom bijenalu.
04. 03. 2026. u 14:38
BEOGRADSKI FESTIVAL IGRE OD 13. MARTA DO 8. APRILA: Predstave iz 11 zemalja na scenama u Beogradu, Novom Sadu i Subotici
POD sloganom „Budi igra koju želiš da vidiš“, 23. Beogradski festival igre (BFI) predstaviće publici ukupno 15 vrhunskih igračkih kompanija koje nam dolaze iz 11 zemalja, saopšteno je na konferenciji za novinare u Pokrajinskoj vladi povodom manifestacije koja će biti održana od 13. marta do 8. aprila u Beogradu, Novom Sadu i Subotici.
03. 03. 2026. u 15:22
EKSKLUZIVNO 8. MARTA: "Couture" - Novi film sa Anđelinom DŽoli u glavnoj ulozi, od 12. marta u svim bioskopima
Na Dan žana, 8. marta, u bioskopima će se eksluzivno prikazati film "Couture", rediteljke i scenaristkinje Alis Vinokur, sa Anđelinom Džoli u glavnoj ulozi, čija se priča odnosi na žensku snagu i time simbolično poklapa sa proslavom dana koji teži da naglasi jednakost prava polova.
03. 03. 2026. u 14:00
SEĆANJE PRE NEGO ŠTO POSTANE BOL: Crteži i radovi na papiru Aleksandre Kokotović u galeriji "Haos"
POSLE izložbe skulptura održane nedavno u Kući legata, Aleksandra Kokotović pred beogradsku likovnu publiku iznosi crteže i druge radove na papiru, poput kolaža i slika, ali i crtačke intervencije na platnu, i to na izložbi koja se otvara 3. matra, od 20 časova biti otvorena u Galeriji "Haos".
03. 03. 2026. u 13:50
FILMU DAVAO MORALNU HRABROST: Vek rođenja velikog Andžeja Vajde Poljski institut u Beogradu obeležiće retrospektivom u Kinoteci
NA dan kada se pre sto godina rodio jedan od najvećih poljskih i svetskih filmskih stvaralaca Andžej Vajda (1926- 2016), u petak, 6. marta, na svečanoj ceremoniji u Poljskoj, biće dodeljena nagrada sa njegovim imenom, a u Beogradu, u Jugoslovenskoj kinoteci otpočeće retrospektiva značajnijih dela.
03. 03. 2026. u 13:31
Komentari (0)