ČUVAR ŽITIJA I STARIH AKATA: Arhiv Akademije nauka punih 180 godina sakuplja građu dragocenu za srpsku istoriju
BRIGA o pamćenju našeg naroda i njegove najviše naučne i umetničke kuće jedan je od najvažnijih zadataka Srpske akademije nauka i umetnosti.
Foto B. Subašić
Ovaj značajan posao poveren je Arhivu SANU, koji decenijama brine o nacionalnoj zaostavštini i brine da ona bude dostupna istraživačima i korisnicima.
Osnovni zadatak Arhiva, na čijem je čelu akademik Vasilije Krestić je sistematsko prikupljanje građe o srpskom narodu u svim oblastima i područjima gde Srbi žive, kao i preuzimanje, smeštaj, čuvanje, sređivanje i obrada ovog dragocenog materijala.
Ova po mnogo čemu jedinstvena ustanova SANU osnovana je 1841. godine, praktično istovremeno sa rađanjem Društva srpske slovesnosti. Očevi-osnivači Akademije pred sebe su stavili cilj - prikupljanje izvora i građe za srpsku istoriju. Ovu praksu nastavilo je Srpsko učeno društvo, koje je sakupljeni materijal nasledilo i nastavilo rad na prikupljanju dokumenata.
Arhiv raspolaže fondovima Društva srpske slovesnosti, Srpskog učenog društva, Srpske kraljevske akademije, ali i dva ugašena instituta Akademije - Instituta za izučavanje književnosti i Instituta za izučavanje sela.
Akademik Vasilije Krestić u depou Arhiva, Foto Tanjug
U okviru Arhiva je i Kabinet za dubrovačke studije koji čini građa - pisma, dokumenti, novinski isečci, fotografije, mikrofilmovi i literatura o dubrovačkim studijama srednjeg veka do današnjih dana nastalih radom akademika Miroslava Pantića.
Posebnu vrednost poseduju zbirke dokumenata, kao posebne celine, svaka sa svojim signaturama. To su, obično nazvane, Stara zbirka, Istorijska zbirka, Etnografska zbirka i Orijentalna zbirka.
Arhiv Akademije mesto je gde se čuva čuvena Dečanska hrisovulja iz 14. veka, rukopisi Ive Andrića, Jovana Cvijića, Milutina Milankovića, prepiska Vuka Karadžića, kao i veći broj orijentalnih knjiga i medalja akademika.
Sudbina će učiniti da posle bombardovanja Narodne biblioteke u aprilu 1941. Arhiv SANU postane ustanova sa najdragocenijom zbirkom starih rukopisa iz perioda od 13. do 19. veka, među kojima je i Zakon o rudnicima despota Stefana Lazarevića, Danilov zbornik sa žitijima kraljeva i arheipiskopa koji je manastir Hilandar darovao kralju Aleksandru. Tu je i Karađorđev protokol iz Prvog srpskog ustanka sa kratkom sadržinom pisama koje je Karađorđe slao knezovima, ali i čuveno pismo Tome Vučića Perišića kojim odbija predlog da postane član Srpskog učenog društva.
Arhiv čuva i rukopise porodice Obrenović, zaostavštinu Vuka Karadžića, Nikole Pašića, Branka Ćopića, Milutina Milankovića, Ive Andrića, Viktora Novaka, Aleksandra Belića...
Neprocenjivi dokumenti
U SASTAV Arhiva 2002. godine prešla je građa Istorijskog instituta koji čine ispisi arhivske građe iz domaćih i stranih arhiva i zaostavštine Jovana Ristića, Matije Bana, Vladimira Ljotića, Konstantina Nikolajevića, Paje Mihajlovića, Janka Šafarika, Svetozara Popadića, prepiske Milana Đ. Milićevića, Čedomilja Mijatovića, kao i celina "Prvi svetski rat" gde su u najvećem delu novinski isečci o Srbiji u stranoj štampi.
Preporučujemo
DISKRIMINACIJA ILI KOINCIDENCIJA: I akademije nauka u regionu imaju mali broj žena
09. 11. 2021. u 16:20
RAZOČARANI ŠTO NISU PRIMLjENE ŽENE: Izvršni odbor SANU nezavodoljan ishodom izbora
09. 11. 2021. u 09:11
KOSTIĆ OPET NUDI OSTAVKU? Predsednik SANU navodno nezadovoljan rezultatima izbora
05. 11. 2021. u 10:33
Pratite nas i putem iOS i android aplikacije
Pratite vesti prema vašim interesovanjima
Pročitajte više
DRAMA NA NEBU IZNAD SAD: Vojska oborila nekoliko letelica - morali da ih onesposobe
"SAVEZNA uprava za vazduhoplovstvo i Ministarstvo rata utvrdili su da ne postoji pretnja za komercijalni vazdušni saobraćaj."
11. 02. 2026. u 18:26 >> 18:38
UBEDLjIVO NAJBOLjI DETOKS: „Japanska voda“ čisti organizam
Ovaj napitak, poznat i kao japanska voda, pomaže u sagorevanju masnoća čak i s mesta gde su vrlo uporne poput stomaka.
12. 02. 2026. u 09:28
OTKAZIVALI SU MI SVIRKE JER SU MISLILI DA ŽIVIM U KOLIBI U NEMAČKOJ: Ćira priznao - "Imao sam velike probleme zbog toga"
PEVAČ tvrdi da mu se na posao odrazilo i to što su mnogi pomislili da se skroz povukao iz javnog života, te i da više ne peva.
12. 02. 2026. u 08:03
TENIS JE ZATEČEN: Novak Đoković digao ruke!
Najnovije vesti iz tenisa tiču se najboljeg igrača sveta svih vremena.
11. 02. 2026. u 16:13
KAKO SAD IZGLEDA PRVA SLOBINA SNAJKA Marko je zamenio Ruskinjom: "Moje dete ide tamo redovno, nikad bivšeg nisam pitala da li se opet oženio"
MILICU Gajić svi pamte kao prvu snajku bivšeg predsednika SRJ Slobodana Miloševića. Izazivala je veliku pažnju javnosti.
11. 02. 2026. u 17:22
DRAMA NA NEBU IZNAD SAD: Vojska oborila nekoliko letelica - morali da ih onesposobe
"SAVEZNA uprava za vazduhoplovstvo i Ministarstvo rata utvrdili su da ne postoji pretnja za komercijalni vazdušni saobraćaj."
11. 02. 2026. u 18:26 >> 18:38
HRVATSKA SVOJE KORENE TRAŽI U NAJDUBLjEM MRAKU: Kontroverzni praznik u susedstvu - "Stepinčevo" između verskog kulta i političkog tereta
JOŠ se nije stišala bura oko ustaškog pira na dočeku rukometaša, obeleženog Tompsonovim pesmama koje glorifikuju NDH, a iz Zagreba stižu nove provokacije koje bude aveti prošlosti.
11. 02. 2026. u 20:13
ORBAN OTKRIO ŠOK DETALjE: Odbio sam poziv Klintona da uđem u rat sa Srbijom 1999. godine
MAĐARSKI premijer Viktor Orban izjavio je da je 1999. godine, tokom svog prvog premijerskog mandata, dok su trajali sukobi u AP Kosovu i Metohiji i NATO agresija, dobio poziv od tadašnjeg američkog predsednika Bila Klintona da Mađarska otvori drugi front i napadne Srbiju ili "bar da puca iz Mađarske preko Vojvodine sve do Beograda", ali da je odbio takav poziv, preneo je danas Telex.
09. 02. 2026. u 11:13
JK PRIZNALA: "Sa njim sam izgubila nevinost - prvi put sa Nemanjom bio je grozan, užasan"
"IMALA sam 18 godina. Bilo je grozno iskustvo. Pomislila sam: "Kako nekome ovo može da se dogodi?" Bilo je užasno."
10. 02. 2026. u 07:32
Najnovije iz rubrike
MAŠTA I FANTAZIJA VELIKOG UMETNIKA: Veliko interesovanje u Parizu za slike Dada Đurića
U aukcijskoj kući "Sodebi" u Parizu slike Dada Đurića doživele su veliki uspeh.
11. 02. 2026. u 14:13
DRAMA PUNA SMEHA I TENZIJE: "Alapače" spremne da vas totalno opčine (FOTO)
EMITOVANjE nove humorističke serije „Alapače“ publici donosi spoj komedije, topline i svakodnevnih situacija u kojima će se lako prepoznati gledaoci svih generacija, realizovane u produkciji "Hajp" u saradnji sa Telekomom Srbija.
10. 02. 2026. u 23:20
DOBITNICI JANA ALEKSIĆ I NENAD ŠAPONJA: Poznati laureati tradicionalne Zmajeve nagrade Matice srpske
ZMAJEVU nagradu Matice srpske za proteklu 2025. godinu dobili su Jana Aleksić za knjigu pesama „Pokazne vežbe“ u izdanju Narodne biblioteke „Stefan Prvovenčani“ iz Kraljeva i Nenad Šaponja za zbirku „Blizanac vremena“ u izdanju novosadskog „Prometeja“, saopštio je danas u Novom Sadu žiri tog visokog priznanja.
10. 02. 2026. u 16:12
IZLOŽBA "BILO JEDNOM U BEOGRADU... SVET VIDOSAVE KOVAČEVIĆ" U NOVOM SADU : Spomen-zbirka Pavla Beljanskog od 12. februara
IZLOŽBA, „Bilo jednom u Beogradu...Svet Vidosave Kovačević“,novosadskoj publici biće prikazana u četvrtak, 12. februara u 19 časova, kada je svečano otvaranje u Spomen-zbirci Pavla Beljanskog, a moći će da se pogleda sve do 3. maja.
10. 02. 2026. u 14:12
PLES NA VRHU VULKANA: Novi radovi Tadije Janičića u beogradskoj galeriji "Novembar"
LIKOVNI umetnik Tadija Janičić stvarnost podnosi sa dozom humora, ponekad i neslanog; vođen principima dvorske lude ili pagliaccia, njegova šala i dosetka uvek su razotkrivajuće, poučne ili moralizatorske.
10. 02. 2026. u 13:54
Komentari (0)