Kultura

FILM VREDAN ČITAVU MILIJARDU: Kako je "Dorotej" osvojio srce publike i postao jedan od najvećih klasika domaće kinematografije (FOTO)

Đorđe Grmuša

23. 01. 2024. u 14:10

FILM Zdravka Velimirovića "Dorotej", rađen po romanu Dobrila Nenadića, odavno je stekao "kultni status". Dorotej je redak od malobrojnih filmova na tematiku Srednjeg veka, koji ne idealizuje taj period, već ga realistično oslikava, prikazivajući stanje najšireg sloja tadašnjeg stanovništva koje je u to vreme zbog nedostatka moderne medicine i nauke, oboljevalo od raznih bolesti i živelo u teškim životnim uslovima.

ФИЛМ ВРЕДАН ЧИТАВУ МИЛИЈАРДУ: Како је Доротеј освојио срце публике и постао један од највећих класика домаће кинематографије (ФОТО)

Tekst iz TV Novosti vam prenosimo u celosti, kao i fotografije sa snimanja ovog kultnog ostvarenja koje je pomerilo granice domaćeg filma:

Krajem jula i početkom ovog meseca, posetioci Kalemegdana najradije su se okupljali oko "Zindan-kapije", rovova i kula oko nje: tu je, privremeno, iznikao ambijent iz srpske istorije XIV veka, pun seljaka i vitezova, konjanika i monaha, u odeći onog vremena...

Sve te životopisne prizore videćemo u filmu koji se, u produkciji beogradskojg "Avala-filma" snima prema poznatom romanu Dobrila Nenadića "Dorotej" - romanu koji je, kao malo koja domaća knjiga u novije vreme pobrao priznanja kritičara i široku naklonost čitalaca.

Scenario je napisao sam Nenadić, a saradnici na konačnoj verziji bili su književnik Borislav Mihajlović Mihiz i redilj filma Zdravko Velimirović kome je ovo - posle "Lelejske gore" Mihaila Lalića i "Derviša i smrti" Meše Selimovića - treća ekranizacija dela naših savremenih književnih stvaralaca. Direktor fotografije je Nenad Jovičić, scenograf Vlasta Gavrkk i kostimograf Ljiljana Dragović: u filmu se, kao izvođači originalne muzike vremena o kojem je reč pojavljuju i članovi ansambla "Renesans".

O značaju koji se ovom projektu pridaje govori i činjenica da se on - na predlog SIZ kulture Srbije - realizuje u saradnji svih naših republika i pokrajina sem Slovenije. Ukupni troškovi treba da budu oko milijardu starih dinara, a taj iznos - skroman za film ove vrste u današnjim uslovima - morao bi da bude osetno veći da nekoliko radnih organizacija nije udružilo svoj rad i sredstava u realizaciju "Doroteja": među njima je i beogradski "Beko" koji je uradio preko 150 kostima za glumce i statiste u filmu.

Glavne uloge tumače Gojko Šantić (za one koji su čitali roman: Dorotej), Bata Živojinović (Dadara), Gorica Popović (Jelena), Meto Jovanovski (Dimitrije), Veljko Mandić (Nikanor), Darko Demečevski (Lauš), Dragomi Felba (Makarije), Danče Čevlevski (Matija), Meljihat Ajeti (vračara), Ljiljana Sedlar (Anka), Boro Begović (Bogdan), Hazir Nirtari (Kirča), i drugi istaknuti glumci.

I svi oni, kao i ostali članovi "Avaline" privremene proizvodne filmske jedinice (odnosno autori i saradnici) vezali su jedan deo vrednosti svog rada na sudbinu ovog filma.

Snimanje je započeto pod zidinama Manasije, a posle Kalemegdana ekipa nastavlja rad u manastiru Poganovo u blizini Pirota, kod Markove kule u Prilepu, i najzad - po planu do 6. septembra - u crkvi Svete Sofije u Ohridu. Premijera "Doroteja" - filma sa istorijskom tematikom ali, kako u ekipi ističu, i sa savremenim značenjima - predviđa se za početak 1981.

Uskoro posle toga, videće ga i gledaoci u inostranstvu; jer kako saznajemo od direktora filma Dragana Popovića, jedna poznata švajcarska firma već je preuzela disttribuciju "Doroteja" u celom svetu!