SVETSKI POLICAJAC DEMONSTRIRA SILU: Hronologija američkih vojnih intervencija od WW2 do danas

OD Hladnog rata do savremenih sukoba, Sjedinjene Američke Države ostavile su dubok trag u unutrašnjim pitanjima brojnih zemalja širom sveta.

Foto I. Marinković

Od završetka Drugog svetskog rata pa do današnjih dana, spoljna politika Sjedinjenih Američkih Država u velikoj meri je bila obeležena vojnim intervencijama, direktnim i indirektnim, na gotovo svim kontinentima. Prema nepotpunom spisku intervencija, SAD su učestvovale u sukobima, operacijama i mešanjima u unutrašnje poslove više od 50 država, često pod izgovorom borbe protiv komunizma, terorizma ili "zaštite demokratije".

Prvi talas intervencija usledio je odmah nakon rata, u kontekstu početka Hladnog rata. Već 1946. godine SAD su bile prisutne u Iranu i Kini, a ubrzo potom i u Grčkoj i Italiji. Tokom pedesetih godina, američka vojska i obaveštajne službe igrale su ključnu ulogu u Korejskom ratu, kao i u promenama režima u Iranu (1953) i Gvatemali (1954).

Šezdesete i sedamdesete godine obeležene su eskalacijom rata u Vijetnamu, ali i tajnim i otvorenim operacijama u Laosu, Kambodži, Kongu, Čileu i Indoneziji. U mnogim slučajevima, ove intervencije ostavile su dugotrajne posledice po lokalno stanovništvo, uključujući političku nestabilnost, građanske ratove i ekonomsku razorenost.

Tokom osamdesetih, fokus se pomera na Bliski istok i Centralnu Ameriku. SAD su vojno delovale u Libanu, Libiji, Nikaragvi, El Salvadoru i Panami, dok su istovremeno podržavale različite oružane grupe u regionalnim sukobima. Ovaj period je obeležen i intervencijama u Iranu, Hondurasu i Boliviji.

Nakon raspada Sovjetskog Saveza, intervencije nisu prestale. Devedesete godine donele su ratove u Iraku, Somaliji i na prostoru bivše Jugoslavije, uključujući intervencije u BiH, Republici Srpskoj Krajini i Saveznoj Republici Jugoslaviji 1999. godine. U 21. veku, ključne tačke američkog vojnog angažmana postaju Avganistan, Irak, Sirija i Ukrajina.

Juče, SAD su izvršile agresiju na Venecuelu. Predsednik Venecuele Nikolas Maduro i njegova supruga Silvija Flores, koje su američke snage zarobile juče u napadu na tu zemlju, nalaze se u Metropolitanskom pritvorskom centru u Bruklinu, gde čekaju pojavljivanje pred sudom. 

Iako američke vlasti ove intervencije često opravdavaju bezbednosnim razlozima i zaštitom međunarodnog poretka, kritičari ukazuju na veliki broj civilnih žrtava, kršenje međunarodnog prava i dugoročnu destabilizaciju čitavih regiona.

Istorija američkih vojnih intervencija, čak i u ovom nepotpunom pregledu, otvara važno pitanje: da li su ove akcije doprinele globalnoj bezbednosti ili su, naprotiv, proizvele nove sukobe čije posledice svet oseća i danas.

Preporučujemo

Svet

0 10

DžEFRI SAKS O GAŽENjU MEĐUNARODNOG PRAVA: Kako će se Evropa osećati kada SAD napadnu Grenland?

04. 01. 2026. u 15:25

Svet

0 9

NIJE NAPADNUTA VENECUELA, VEĆ SVI: Otmica predsednika jedne države i smrt međunarodnog prava

03. 01. 2026. u 21:38

Svet

1 6

PARIZ UDARIO NA VAŠINGTON: Francuska osudila američku "vojnu operaciju" protiv Venecuele

03. 01. 2026. u 16:53

Politika

3 47

"DUGO PRIPREMANO RAZBOJNIŠTVO" Šešelj posle agresije na Venecuelu očekuje američki napad na još jednu državu

03. 01. 2026. u 15:25

Pratite nas i putem iOS i android aplikacije