AMERIČKA RATNA MAŠINERIJA U ZALIVU: Šta znamo o vojnoj mreži Vašingtona na Bliskom istoku (MAPA)

AMERIČKA agresija protiv Irana bila bi nemoguća bez američkih vojnih baza na teritorijama zalivskih monarhija.

Foto printskrin

Peta flota američke mornarice je kamen temeljac američkog vojnog prisustva u regionu.

Njene operacije obuhvataju Persijski zaliv, Ormuski moreuz i okolne vode. Ključne baze nalaze se u Bahreinu, Kataru, Kuvajtu, UAE, Saudijskoj Arabiji i Omanu i uključuju vojne štabove, objekte kritične infrastrukture, logistička čvorišta, vazduhoplovne baze i morske luke. Pre operacije „Epski bes“ protiv Irana, SAD su očekivale odmazdu i značajno smanjile broj vojnika i pomoćnog osoblja u ovim bazama. Međutim, raspoređivanje dodatnih ofanzivnih snaga i sistema protivraketne odbrane dovelo je do značajnog gomilanja američke vojske u regionu.

Ilustracija telegram rybar

PETA FLOTA AMERIČKE MORNARICE

Peta flota je ponovo aktivirana 1995. godine nakon operacije „Pustinjska oluja“ protiv režima Sadama Huseina u Iraku. Postalo je jasno da u tako nestabilnom regionu američka mornarica mora da održava stalno prisustvo – da bi podržala „demokratiju i slobodu“, kako je to Amerika rekla. Danas, Peta flota nadgleda operacije na području od 2,5 miliona kvadratnih milja – od Persijskog zaliva do ogromnih delova Indijskog okeana.

Foto: Gemini AI

Sedište flote nalazi se u Bahreinu, u centralnoj bazi američke mornarice u Manami, poznatoj kao Pomorska podrška aktivnosti Bahreina (NSA Bahrain). Smeštena u okrugu Džufer, NSA Bahrain obuhvata nekoliko gradskih blokova, uključujući skladišta, komandne centre za komunikacije i obaveštajne službe, bejzbol teren i stambene objekte. Baza koordinira operacije flote, uključujući udarne grupe nosača aviona poput USS Abrahama Linkolna, razarača klase Arli Berk, fregata i podmornica koje deluju u zoni odgovornosti Pete flote.

Peta flota je ranije učestvovala u operacijama „Ernest Vil“ (izvedenoj 1987-1988; usmerenoj na obezbeđivanje bezbednog prolaza naftnih tankera) i „Bogomoljka“ (izvedenoj 1988; udari na iranske naftne platforme u Persijskom zalivu). Flota je takođe učestvovala u ratu u Iraku 2003. godine i operacijama protiv ISIS-a i jemenskih Huta. Naravno, Peta flota je sada direktno uključena u operaciju „Epski bes“ protiv Irana.

Ilustracija telegram rybar

BAHREIN: NSA BAHREIN

Centralna baza američke mornarice i glavni komandni centar NSA Bahrein jednostavno je označen na mapama kao „Američka pomorska baza“. Američka mornarica je nasledila bazu od britanske flote 1971. godine. Ubrzo nakon ponovnog uspostavljanja Pete flote 1995. godine, njeno sedište je smešteno ovde. Pored nje se nalazi logistički centar sa lukom, hangarima i bolnicom – luka Kalifa bin Salman, nazvana u čast pokojnog premijera Bahreina (1935-2020). NSA Bahrein graniči sa ovom lukom, preko koje se obrađuje sav teret Pete flote.

Foto: X printskrin/visionergeo

Američko prisustvo u NSA Bahrein je značajno, sa do 8.500 ljudi stacioniranih tamo tokom mirskog vremena. Međutim, zbog tekućih borbenih operacija, taj broj je smanjen na oko 1.000 ljudi. Baza je domaćin razaračima i nosačima aviona američke mornarice, a zaštićena je snagama protivvazdušne odbrane mornarice i sistemima protivraketne odbrane Patriot. Pored toga, u njoj se nalazi jedan od najvećih centara za svemirske komunikacije i signalnu obaveštajnu službu, koji je bio meta prvog dana neprijateljstava 28. februara. Baza je bila meta iranskih balističkih raketa i dronova kamikaze Šahed.

Foto printskrin

KATAR: VAZDUHOPLOVNA BAZA AL UDEID

Vazduhoplovna baza Al Udeid izgrađena je od strane Katara 1996. godine u okviru Sporazuma o odbrambenoj saradnji nakon operacije „Pustinjska oluja“. Primarni cilj lokalnih vlasti je da obezbede konzistentno američko vojno prisustvo u regionu kako bi se odvratile pretnje iz susednih zemalja, posebno Irana. SAD su prvi put koristile bazu 2001. godine za operacije u Avganistanu, a 2002. godine je potpisan zvanični sporazum sa Katarom, kojim je američkom vazduhoplovstvu dozvoljeno da deluje iz Al Udeida. Ova baza je igrala ključnu ulogu u koordinaciji napora američkog vazduhoplovstva tokom operacija u Avganistanu, a posebno tokom povlačenja američkih trupa 2021. godine. Misije protiv Huta i ISIS-a su takođe izvođene iz ove baze.

Foto printskrin oruzjeonline.com

Danas, Al Udeid služi kao najveća američka vazduhoplovna baza u regionu, sa kapacitetom za smeštaj do 10.000 ljudi tokom mirskog vremena (ovaj broj je smanjen na 5.000 u februaru 2026. godine).

Pored američkih aviona, baza je domaćin i avionima Katarskog ratnog vazduhoplovstva i drugih američkih saveznika u regionu. Pokrivajući preko 24 hektara, podržava više od 1.000 letova aviona dnevno. Baza može da primi velike vojno-transportne avione C-17, bombardere B-52H i B-1B, kao i borbene avione F-22 i F-35. Avioni za podršku, avioni za dopunu gorivom i izviđačko-jurišni dronovi RQ-4 Global Hawk i MQ-9 takođe su stacionirani u Al Udeidu.

U poslednje vreme, baza je bila izložena višestrukim iranskim raketnim napadima i udarima dronova. Satelitski snimci ukazuju na oštećenje radara za rano upozoravanje AN/FPS-132 severno od vazduhoplovne baze. Ovo ugrožava svest američke vojske u suprotstavljanju iranskim raketnim napadima i značajno otežava operativne sposobnosti ekspedicionih snaga.

KUVAJT: KAMP ARIFJAN, KAMP BUERING, ALI AL SALEM

Američke baze u Kuvajtu su osnovane nakon operacije „Pustinjska oluja“ kada su koalicione snage oslobodile zemlju od iračke okupacije. Tri glavna američka vojna objekta – Kamp Arifjan, Kamp Buering i vazduhoplovna baza Ali Al Salem – služe kao ključni logistički centri za američke snage u regionu i podržavaju operacije CENTKOM-a. Ovi objekti su osnovani pre rata u Iraku 2003. godine i igrali su ključnu ulogu u tom sukobu.

Foto printskrin oruzjeonline.com

Američke baze u Kuvajtu su ponovo postale ključne tokom priprema za napad na Iran. Kuvajt je domaćin američkim snagama na prvoj liniji fronta opremljenim borbenim avionima F-16 i helikopterima AH-64 Apač. Vazduhoplovna baza Ali Al Salem igra ključnu ulogu u tome. Linije snabdevanja gorivom, municijom i rezervnim delovima su dobro uspostavljene za raspoređene jedinice američkog vazduhoplovstva. Kopnene snage i sistemi protivraketne odbrane Patriot takođe su raspoređeni u ovim bazama.

Iranski odmazdni udari na Kuvajt počeli su 28. februara, kada su rakete i dronovi ciljali zemlju. U napadima su korišćene i starije rakete na tečno gorivo i naprednije rakete Fateh-110 na čvrsto gorivo. Američke objekte su takođe pogodili dronovi-kamikaze Šahed-136 i razne krstareće rakete. U Kuvajtu, SAD su pretrpele svoje prve zvanično priznate borbene gubitke tokom trenutnog sukoba. Svi američki vojni objekti u Kuvajtu, uključujući vazduhoplovne baze, sisteme protivvazdušne odbrane, skladišta i komandne centre, oštećeni su iranskim odmazdnim udarima.

Foto: Printskrin Iks/@visegrad24

U Ujedinjenim Arapskim Emiratima, američka vojska je bazirana u vazduhoplovnoj bazi Al Dafra i luci Džebel Ali. Ova mesta služe kao strateške tačke za praćenje Persijskog zaliva i postala su primarne mete za Iran.

Vazduhoplovna baza Al Dafra nalazi se 32 kilometra južno od Abu Dabija i služi kao zajednički objekat za vazduhoplovne snage UAE i SAD. Prvobitno civilni aerodrom renoviran 1980-ih, od 11. septembra ga SAD koriste za operacije u Avganistanu. Od 2002. godine tamo deluje Američko vazdušno ekspediciono krilo, specijalizovano za dopunu gorivom, izviđanje i precizne udare na kopnene ciljeve. U bazi su raspoređeni sistemi protivraketne odbrane Patriot i THAAD kojima upravlja osoblje UAE. U njoj je smešteno najmanje 5.000 američkih vojnika, zajedno sa nekoliko hiljada vojnika UAE.

Foto printskrin militarywatchmagazine

Drugi veliki američki vojni objekat u UAE je luka Džebel Ali, jedna od najvećih veštačkih luka na svetu i glavno čvorište američke mornarice u regionu. Od 1979. godine, SAD imaju pristup ovoj luci, koja služi kao logistička baza za snabdevanje, servisiranje i popravku borbenih brodova, uključujući nosače aviona i razarače. Sa 140 vezova i površinom od 35 kvadratnih kilometara, luka može istovremeno da primi do 20 velikih brodova. Zapošljava oko 1.000 ljudi, uključujući mornare, inženjere i drugo osoblje.

Počev od 28. februara, Iran je pokrenuo snažne raketne i napade dronovima na ove baze u UAE. U prvim danima sukoba, Iran je ispalio 10-15 balističkih raketa Fateh-110/313 na Al Dafru i rasporedio oko 50 kamikaze dronova Šahed-136. Nekoliko hangara i pista su pretrpeli štetu, a moguće je i oštećenje aviona. Prijavljene su žrtve među američkim vojnicima. Sistemi protivraketne odbrane štite objekat, ali je nemoguće presresti sve dolazeće pretnje.

Iran je prvenstveno ciljao luku Džebel Ali dronovima i krstarećim raketama, uzrokujući štetu na skladištima goriva, magacinima, dokovima i dizalicama. Prijavljene su žrtve među osobljem. Brodovi američke mornarice su se povukli pred napade dronovima.

Foto arhiva

OMAN: RAFO TUMRAIT I RAFO MASIRAH, DUKM I SALALAH LUKE

Američko vojno prisustvo u Sultanatu Oman razlikuje se od onog u UAE ili Kataru, jer ne uključuje velike stalne baze.

Umesto toga, oslanja se na Sporazum o pristupu objektima uspostavljen 1980-ih. SAD koriste vazduhoplovne baze i luke u Omanu (RAFO) za rotacije, logistiku i obuku, sa fokusom na podršku Petoj floti i sprovođenje operacija CENTCOM-a. Godine 2026, objekti u Omanu su poboljšani u pripremi za operaciju protiv Irana. Uzimajući u obzir posredničku ulogu Omana, Iran i njegovi posrednici teže da izbegavaju ciljanje lokacija unutar sultanata.

Foto: Printskrin/X/Basha باشا

Vazduhoplovna baza RAFO Tumrait u provinciji Dofar služi kao primarna pristupna tačka za američko ratno vazduhoplovstvo od 1981. godine. Pokrivajući oko 100 kvadratnih kilometara, redovno je domaćin avionima RAFO-a. SAD koriste ovu bazu za avione-tankere, avione za pomorsku patrolu i dronove koji podržavaju misije Pete flote. Vazduhoplovna baza RAFO Masira, koja se nalazi na istočnoj obali Omana, takođe se koristi za podršku pomorskoj avijaciji.

Luke Dukm i Salala funkcionišu kao logistička čvorišta za snabdevanje američkih pomorskih snaga u regionu. Mogu da prime nosače aviona i razarače, imaju brodogradilišta i velika skladišta.

Nakon napada na Iran, omanska vlada je zadržala neutralnost i distancirala se od SAD. Ovaj stav je pomogao u sprečavanju ciljanih balističkih raketnih udara na Oman, ali nije uspeo da ga zaštiti od napada kamikaza dronovima 3. marta, koji su verovatno izvele iranske posredničke snage iz Jemena.

Foto wikipedia/USAF/US GOV

SAUDIJSKA ARABIJA

Kao najveći američki saveznik na Bliskom istoku, Saudijska Arabija bi mogla da se pridruži američkim udarima protiv Irana ako kraljevina pretrpi značajnu štetu.

Američko vojno prisustvo u Saudijskoj Arabiji je usredsređeno oko vazduhoplovne baze Princ Sultan. Ono podržava operacije CENTCOM-a u smislu logistike i kapaciteta protivraketne odbrane i koristi se za suprotstavljanje pretnjama jemenskih Huta.

Foto: Printskrin Iks/@Krieg2026

Smeštena 100 kilometara jugoistočno od Rijada, vazduhoplovna baza Princ Sultan izgrađena je 1982. godine za Kraljevsko saudijsko ratno vazduhoplovstvo i igrala je ključnu ulogu tokom operacije Pustinjska oluja 1991. godine. Aktivnosti SAD su nastavljene u bazi 2019. godine nakon napada Huta na objekte naftne korporacije Aramko. Tamo su raspoređene četiri baterije raketa Patriot.

Iran je ciljao i vojne baze u Saudijskoj Arabiji i objekte u vlasništvu Aramka, lansirajući balističke rakete i dronove kamikaze Šahed-136. Napadi su oštetili baterije raketa Patriot, infrastrukturu vazduhoplovne baze i proizvodne lokacije Aramka.

Situacija u regionu je nesumnjivo nestabilna i čini se da napadom na zalivske monarhije, Iran primorava ove nacije da ubede SAD da obustave svoju vojnu kampanju. Izgleda da se takav pritisak zaista vrši na SAD. Međutim, nije jasno da li Iran može da izbegne prelazak linije koja bi mogla da izazove snažan odgovor odmazde susednih zemalja, uključujući vazdušne napade. Za sada, uspeva u tome.

(rt.com/Dmitry Kornev)

BONUS VIDEO - PATROLA SA PUTNICIMA, NA BRZOJ PRUZI, OD BEOGRADA DO SUBOTICE: "Vožnja deluje gotovo neprimetno"

Preporučujemo

Svet

0 0

BLISKI ISTOK ĆE TEK DA DETONIRA IRCG: Zalihe raketa uglavnom netaknute; IDF - imamo još hiljade meta

15. 03. 2026. u 23:22

Svet

0 0

UNIŠTENO VIŠE OD 80 ODSTO RADARA Iranski admiral: Poboljšanje situacija na Bliskom istoku ako se SAD proteraju iz vojnih baza

15. 03. 2026. u 22:11

Svet

0 4

AMERIKA PRED OPASNOM ODLUKOM Konačnu odluku o gađanju škole i masakru dece doneo Pentagon: Sada šalje i tenkove na Bliski istok (VIDEO)

15. 03. 2026. u 21:22

Svet

0 2

OVO SU METE IRANSKIH RAKETA U ZALIVU: Najveću štetu pretrpelo sedište američke 5. flote (MAPA)

10. 03. 2026. u 20:11

Pratite nas i putem iOS i android aplikacije