NEMI ČUVARI ZAVETA SLOBODE: U kraljevačkom kraju 57 spomenika posvećeno žrtvama i herojima Prvog svetskog rata
NA području kraljevačkog kraja ukupno 57 monumentalnih spomenika figuralnog oblika posvećeno je sećanju na žrtve i heroje Prvog svetskog rata kojima su se meštani i potomci bar malo odužili svojim precima poginulim za slobodu otadžbine i naroda.
G.Šljivić
Jedan od njih je i svakako impozantni Spomenik srpskim ratnicima u centru Kraljeva, popularni "Milutin", obeležje junacima stradalim u balkanskim i Prvom svetskom ratu, a istovemeno jedinstven i prepoznatljiv simbol grada na Ibru.
Ideja o njegovom podizanju datira iz 1913. godine, a po završetku Prvog svetskog rata ponovo je postala aktuelna zbog velikog broja poginulih ratnika iz kraljevačkog kraja. Izgrađen je 1934. po uzoru na Spomen-kosturnicu branilaca Beograda, ali je 1960. iz centra grada preseljen na ovdašnje groblje.
- Tu se nalazio sve do 1982. kada je nakon referenduma, voljom većine Kraljevčana, vraćen na centralni trg gde i danas ponosno čuva stražu - kaže dr Milan Matijević, precizni hroničar istorije kraljevačkog kraja i autor knjige "Kraljevački spomenici - Soluncima u slavu".
S druge strne, prema njegovim rečima, jedno monumentalno spomen-zdanje, malo poznato široj javnosti, nalazi se u podnožju Gledićkih planina, u porti Crkve Svete Angeline Srpske u selu Zakuta, na samoj granici opštine Knić i grada Kraljeva. Tu su položene kosti hrabrih meštana ovog i okolnih sela Petropolje i Sibnica, poginulih u Prvom svetskom ratu.
Sačuvati zdanja od zaborava
ISTRAŽIVAČKI timarodnog muzeja u Kraljevu od 2023. godine sprovodi obiman, dugoročan projekat čišćenja i fotografisanja nadgrobnih i spomenika krajputaša posvećenih meštanima kraljevačkog kraja poginulim u dva Balkanska i Prvom svetskom ratu. Cilj projekta je da se ova zdanja sačuvaju od zaborava, a još više od nemara i zuba vremena.
- Ovaj kameni spomenik sa uklesanim imenima poginulih meštana podignut je 1927. godine zahvaljujući novčanim sredstvima koje su prikupili preživeli "solunci" ovog kraja, kao i familije nastradalih, nestalih i preminulih ratnika - pojašnjava Matijević.
A, osim po velikom broju monumentalnih spomenika, kraljevački kraj prednjači u Srbiji i po broju krajputaša podignutih između dva velika rata. Država je tada, prema Matijevićevim rečima, bila siromašna i obeležja u čast poginulih podizala su se isključivo iz priloga građana i meštana, preživelih saboraca, imućnijih trgovaca, ili preživelih srodnika i rođaka.
Preporučujemo
"Zlatna buklija" za film "Aran": Novi, veliki uspeh filmskih stvaralaca iz Rađevine
24. 04. 2026. u 18:43
Pratite nas i putem iOS i android aplikacije
Pratite vesti prema vašim interesovanjima
Pročitajte više
Tragedija - u 32. godini: Umrla ćerka tvorca pesme "Vila sa Košara"
PRERAN odlazak.
25. 04. 2026. u 23:20
KADA VEŠTAČKA INTELIGENCIJA NIJE SAMO “BUZZWORD” I ŠTA ZNAČI GRADITI SISTEME KOJI ZAISTA RADE
VEĆINA AI projekata nikada ne pređe fazu eksperimenta. Ne zato što modeli ne rade, već zato što sistemi ne mogu da izdrže realno okruženja, u kojem treba da funkcionišu.
24. 04. 2026. u 12:20
Borina udovica radi u prodavnici: "Prvo nije izlazila iz stana"
MUZIČKA legenda Bora Đorđević, poznatiji kao Bora Čorba, umro je 4. septembra 2024 godine. Poslednjih nekoliko godina života proveo je u Ljubljani zajedno sa svojom suprugom Dubravkom Milaković.
25. 04. 2026. u 22:14 >> 22:15
Kupila 4 stana pored Hrama Svetog Save, prodavala burgere, a sad pokazala u kakvom je luksuzu (foto)
UŽIVA za sve pare.
25. 04. 2026. u 21:31
Neverovatan snimak bake sa ukrajinskog fronta: Vidite šta je uradila usred vatre (video)
"BAKO, upadaj."
25. 04. 2026. u 20:52
Ambis za koji nema objašnjenja: Otkrivena misteriozna rupa na Fruškoj gori duboka 20m - ostavljeno upozorenje (video)
Šta se krije ispod Čortanovaca?
25. 04. 2026. u 22:48
Vučić o Ratku Mladiću: Doneli su ga u ležećem položaju, ne razumem zašto ne dopuste da poslednje dane provede van zatvora
PREDSEDNIK Srbije Aleksandar Vučić prisustvuje ceremoniji otvaranja vidikovca na 41. spratu Kule Beograd, te se tom prilikom osvrnuo i na aktuelno pitanje generala Ratka Mladića.
23. 04. 2026. u 14:21
Mađar bi da hapsi Putina i Netanjahua: "Zakon je jasan, to je obaveza"
BUDUĆI mađarski premijer Peter Mađar izjavio je da će se njegova zemlja ponovo pridružiti Međunarodnom krivičnom sudu i biti spremna da sprovodi naloge za hapšenje, uključujući i onaj koji se odnosi na izraelskog premijera Benjamina Netanjahua.
20. 04. 2026. u 20:04
Novi p**no skandal Dare Bubamare: Snimak pušten na mrežama - noć sa mlađim dečkom
"SADA ne znam ni kako se to našlo u javnosti, ali privatnost je jedna stvar i smatram da to treba da se poštuje."
24. 04. 2026. u 16:21
Najnovije iz rubrike
Uredno plaćaju i previsoke račune: Žitelji Odžaka ostali disciplinovani pri izmirivanju mesečnih obaveza
ZBOG činjenice da se do kraja prvog tromesečja rukovodioci JKP "Usluga" u Odžacima i Opštine kao njegovog osnivača nisu odazvali pozivu na sastanak tokom kojeg bi potrošačima objasnili kako su cene komunalnih usluga, za 14 meseci, poskupele 87 odsto, a cena ovdašnje vode od 140,39 dinara postala jedna od najvećih u Srbiji, građanski aktivista Dušan Mirković sa žaljenjem je konstatovao da akcije za smanjenje ovih dažbina nisu urodile plodom.
25. 04. 2026. u 06:45
Na "popravnom" još jedna ulica: Izvođači radova nisu se proslavili obavljenim poslovima u centru Kule
UREĐENjE centra Kule kao da prate maleri! Posle više puta sanirane Kramerove, sada je na "popravnom" i rekonstrukcija Ulice Đure Strugara, pored glavnog gradskog parka i Doma zdravlja.
25. 04. 2026. u 06:30
"Zlatna buklija" za film "Aran": Novi, veliki uspeh filmskih stvaralaca iz Rađevine
Na 21. Međunarodnom festivalu dokumentarnog filma "Zlatna Buklija" u Velikoj Plani, u konkurenciji od preko 300 filmova, Pantelići iz Rađevine su osvojili prvu nagradu - "Zlatnu Bukliju" za najbolji dokumentarno etnološki film "Aran".
24. 04. 2026. u 18:43
Saksofon odsvirala za maksimalnih sto bodova: Staša Radak prva na „Sirmium Music Festu“ (FOTO)
Mlada saksofonistkinja iz Kikinde, učenica Osnovne muziče škole „Slobodan Malbaški“, petnaestogodišnja Staša Radak, osvojila je prvo mesto i maksimalnih 100 bodova na međunarodnom festivalu „Sirmium Music Fest“ u Sremskoj Mitrovici.
24. 04. 2026. u 18:10
Moldavija uči od Čačana: Inostrana delegacija posetila jedan od domaćih naučno-tehnoloških parkova
DELEGACIJA iz Moldavije, koju su činili zvaničnici tamošnje vlade i jedne od njihovih "haj teh" institucija, ali i predstavnici Evropske banke za obnovu i razvoj (EBRD), posetila je Naučno-tehnloški park u Čačku, sa ciljem razmene iskustava u razvoju inovacionih ekosistema i podrške ovoj vrsti preduzetništva.
24. 04. 2026. u 17:48
Komentari (0)